کوزه های کوچک برای گیاهان تزئینی داخل گلدان مناسب هستند
کوزه های کوچک برای گیاهان تزئینی داخل گلدان مناسب هستند

گیاهان و باغات در مناطقی که دچار خشکسالی و کم آبی هستند در اثر کمبود آبیاری خشک میشوند و از بین میروند. کوزه سفالی بدون لعاب در این مناطق می‌تواند به عنوان یک سیستم آبیاری ساده و عالی عمل کند و حتی نیاز به برق و پمپاژ هم ندارد.

آبیاری زیر سطحی کوزه ای نوعی آبیاری زیر سطحی است که هزاران سال پیش در مناطق خشک و نیمه خشک استفاده می شده است. این کوزه ها از سفال متخلخل بدون لعاب ساخته می شوند و داخل زمین دفن می شوند. کوزه هایی که مملو از آب هستند آب را از دیواره های متخلخل خود به بیرون نشت می دهند.

هر کوزه سفالی تراو حدود 80 سانتیمیتر اطراف خود را میتواند آبیاری کند و تا 5 روز میتواند آب داخل خود را نگهدارد
هر کوزه سفالی تراو حدود 80 سانتیمیتر اطراف خود را میتواند آبیاری کند و تا 5 روز میتواند آب داخل خود را نگهدارد

یک کوزه میتواند آب را تا دو هفته درون خود نگهدارد و به آرامی به خاک اطراف خود تراوش دهد. همین خاصیت کوزه سفالی باعث صرفه جویی در مصرف آب میشود. در مناطق خشک و کویری آب کم است لذا استفاده صحیح از منابع آبی در اولویت قرار دارد. اگر سیستم آبیاری کوزه ای را بتوان به کمک سنسور های اندازه گیری رطوبت خاک، هوشمند کرد میزان مصرف آب کمتر هم خواهد شد.

  • میتواند در سخت ترین شرایط خشکسالی با آب محدود، خاک شنی، شوری آب و بدون برق آنرا انجام داد
  • نسبت به سایر روشهای آبیاری تحت فشار می تواند تا 90 درصد در مصرف آب صرفه‌جویی کنند.
  • هزینه های اولیه نصب و راه اندازی این سیستم نسبت به روش های دیگر آبیاری قطره یا بارانی کمتر است
  • کوزه ها ممکن است هفته ای دوبار یا در بعضی شرایط تا دوبار در ماه خالی شوند.
  • آبیاری تحت فشار کوزه ای برای کار کردن صحیح نیازی به فشار آب ، فیلتراسیون و یا پمپاژ ندارد
  • این سیستم آبیاری مانع است رویش علف های هرز در مزرعه می شود
  • از پساب های آب خانگی مثل پساب آشپزخانه می توان در این سیستم آبیاری استفاده کرد
  • سیستم آبیاری کوزه ای را به خوبی می توان در زمینهای شیبدار پیاده کرد

یک شبکه آبیاری کوزه های زیرسطحی تشکیل شده از کوزه های سفالی که دهانه ای باریک دارند و در زیر خاک توسط لوله های آبده به صورت متوالی و چند روز یکبار پر از آب می شود. آبی که درون کوزه است در برابر آفتاب محافظت می شود و به آرامی به داخل خاک نفوذ می کند.

استوانه های سفالی روی خط لوله 16 پلی اتیلن نصب میشوند و آب را به عمق خاک تزریق میکنند
استوانه های سفالی روی خط لوله 16 پلی اتیلن نصب میشوند و آب را به عمق خاک تزریق میکنند
نکاتی در مورد آبیاری کوزه ای

در آبیاری کوزه‌ای وقتی خاک اطراف کوزه به اندازه کافی مرطوب شد بر اثر فشار برگشتی اسمز از هدر رفتن آب از داخل کوزه جلوگیری می کند کاهش یافت کوزه باز شروع به آزاد کردن رطوبت خواهد کرد. این سیستم آبیاری ذاتاً اتوماتیک است زیرا  به اندازه‌ای که نیاز است با آب را از خود نشان می‌دهد و اگر رطوبت خاک از حد خود بالاتر رفت نشت آب از حوضه متوقف می شود.

  • کوزه آبیاری زیر سطحی می‌تواند یک متر مربع از باغ و یا یک درخت میوه را کاملا آبیاری کند.
  • محل اتصال لوله به کوزه نباید کاملا کیپ باشد تا در هنگام پر شدن کوزه، هوا بتواند خارج شود.
  • برای گرفتن بهترین نتیجه  فاصله کوزه های 5 لیتری از همدیگر بین 60 تا 90 سانتیمتر باشد وکوزه های بزرگتر که ظرفیتی تا 8 لیتر دارند را می توانید با فاصله یک تا یک و نیم متر از یکدیگر دفن کنید.
  • سیستم آبیاری کوزه ای را طوری تنظیم کنید که کوزه ها خالی نمانند. خالی شدن کوزه ها بستگی به نوع خاک، تراکم گیاه اطراف کوزه و آب و هوا بستگی دارد. میانگین مدت خالی شدن کوزه ها حدود 5 روز می باشد.
  • در کوزه ها را همیشه بسته نگه دارید که آب داخل آن تبخیر نشود و همچنین از زاد و ولد پشه جلوگیری شود.
  • در خاکهای رسی این روش آبیاری کوزه ای را نمی توان استفاده کرد بهترین خاک برای آبیاری کوزه ای خاکهای کمی ماسه آیا دارای بافت درشت است.
  • بعضی از کودهای مایع می توانند دیواره کوزه ها را مسدود نمایند لذا قبل از تزریق کود به سیستم آبیاری کوزه ای از مایع بودن کامل آن 100% اطمینان حاصل کنید.
  • خواص دیواره متخلخل این کوزه ها باعث می شود که آبیاری بیش از حد، هرگز انجام نشود
  • در صورتی که اطراف کوزه ها بذر می کارید هنگامی که بذرها نیاز به جوانه زدن دارند حتماً باید آبیاری سطحی انجام دهید.
  • کوزه ها را با قرار دادن دهانه آن بالاتر از سطح زمین و یا نصب پرچم مشخص کنید که محل آن ها داخل دید باشد
  • اگر در مناطقی از این سیستم استفاده میکنید که زمستان های یخبندان دارد قبل از فصل زمستان کوزه‌ها را خالی کنید.
بهترین فاصله نصب کوزه ها از همدیگر بین 60 تا 90 سانتیمتر است
بهترین فاصله نصب کوزه ها از همدیگر بین 60 تا 90 سانتیمتر است

کوزه های آبیاری زیر سطحی در دو شکل کوزه های معمولی (خمره ای شبیه بطری) و کوزه ای استوانه ای در بازار موجود هستند. کوزه های معمولی آبیاری زیر سطحی کارآمدی بالاتری نسبت به استوانه‌ای دارند. کوزه های کروی فقط وقتی نیاز به پر شدن دارند که کاملا خالی شده باشند اما کوزه های استوانه ای برای یکنواختی آبیاری باید بیشتر از نصف آن پر باشد. قیمت کوزه های معمولی نسبت به کوزه های استوانه ای کمتر است.  

آبیاری کوزه ای نیازی به برق، پمپاژ، فیلتراسیون، شستشوی لوله ها و آب زیاد ندارد و بهترین فاصله نصب آنها در یک متری همدیگر میباشد

مزیت کوزه استوانه این است که می‌توانند عمق بیشتری از خاک را مرطوب نمایند لذا برای درختانی که عمق ریشه زیادی دارند بهتر است از کوچه های استوانه ای بلند استفاده کنید. در هر حال شما از هر کوزه دهان باریکی که در بازار می بینید می توانید برای این روش از آبیاری استفاده کنید.

کوزه های آبیاری زیرسطحی از یک نوع خاک رس مخصوص ساخته میشوند
کوزه های آبیاری زیرسطحی از یک نوع خاک رس مخصوص ساخته میشوند

شما خودتان نیز می توانید به سادگی یک کوزه آبیاری زیرسطحی بسازید. به این شکل که دو گلدان سفالی را روبروی هم قرار دهید و سوراخ یکی از آنها را به وسیله ملات سیمان ببندید و از سوراخ گلدان دیگر به عنوان ورودی آب استفاده کنید هر دو گلدان را می توانید به وسیله چسب یا سیمان به هم بچسبانید

در لوله کشی آبیاری کوزه نیازی به استفاده از پمپاژ و یا فیلتراسیون نمی باشد. کافیست از یک مخزن پلی اتیلن که روی سطح زمین باشد. یک فیلتر دیسکی و یک شیر قطع و وصل آب به خروجی مخزن که ابتدای شبکه لوله کشی آبیاری است نصب کنید.

با چسباندن دو گلدان سفالی بدون لعاب معمولی به همدیگر میتوانید کوزه آبیاری زیر سطحی بسازید
با چسباندن دو گلدان سفالی بدون لعاب معمولی به همدیگر میتوانید کوزه آبیاری زیر سطحی بسازید

آب را با لوله‌ پلی اتیلن دو اینچ به باغ یا مزرعه برسانید. طول این لوله به اندازه طول باغ شماست. سپس از لوله دو اینچ انشعاب هایی به لوله 16 میلیمتری بگیرید. طول لوله های 16 میلیمتری به اندازه عرض باغ شما هستند.

پس از دفن کردن کوزه ای در فاصله یک متری هر درخت، از لوله های 16 میلیمتری یک انشعاب سه راهی داخل سر هر کوزه قرار دهید. به این ترتیب هر وقت که شما شیر اصلی شبکه آبیاری را باز کردید همه کوزه ها پر خواهند شد.

 

نظرات شما

تبلیغات شرکت های تولیدی و بازرگانی آزاد و رایگان است